Turkish version below

This blog series gives a short and compact overview on the essential elements of Swiss contract law.

Introduction

At the time parties conclude a contract, they usually have – at least subjectively – the impression that the terms agreed upon are clear for both parties and that both parties attribute the same meaning to the terms used in the contract. However, during the performance of the contractual obligations, it sometimes becomes apparent to the parties that a term used in the contract can have different meanings or that the parties actually had different opinions on a specific issue. In these situations, the question arises as to how the contract has to be interpreted. Swiss law provides for a variety of approaches, which are applied in a hierarchy. 

Subjective interpretation: True intent of the parties

Art. 18(1) Swiss Code of Obligations ("CO") deals with the interpretation of contracts. It establishes that, as regards both the form and the content of a contract, the mutually agreed, true intent is decisive, and not an incorrect statement or manner of expression used by the parties, whether due to error or with the intention of concealing the true nature of the contract. The wording of a contract, even if it is clear, is therefore not the only decisive element when a court has to establish the actual content of an agreement between two parties. Rather, the courts seek to establish the true intent of the parties at the time they entered into the contract.

When assessing the true intent of the parties, the courts will apply different interpretation techniques (see below). As to the facts, they will consider the circumstances of each individual case, in particular the parties' conduct, the various stages of the negotiations, earlier drafts of the contract and other facts that are relevant to the particular case. In general, the courts tend to construe contracts in a way that upholds their validity and enforceability ("favor negotii"). They are allowed to take into account customs and usages existing in the particular business and/or in the particular place where the contract was made or is to be performed.

The four main elements of contract interpretation

According to the classic approach of interpretation of legal texts under Swiss Law, there are four elements that have to be considered: (1) the wording, (2) the systematics, (3) the purpose and (4) the history of the contract. At least in theory, all four elements are of equal importance, although in practice the wording, in particular if clearly formulated, is always taken as some kind of starting point.

The classic method is mainly applied to the interpretation of the statutory law. Modern approaches to contract interpretation avoid the aforementioned categorization of the elements that have to be considered. They state that the wording of an agreement should be the starting point.

The interpretation of the wording should be based on the general use of the words. However, the individual use of some words by the parties, specific professional or ambient language or technical legal language may be considered if all parties to the agreement are familiar with it. The interpretation of the wording must not be limited to the words themselves but should also take into account the position of the words in the context and in the general concept of the contract (systematic element of contract interpretation). Contract (as statutory) interpretation is not limited in any case to the wording. There is no such rule pursuant to which the clear wording of a contract would be binding.

The parol evidence rule, from Anglo-American law, does not exist under Swiss law. Hence, the content of a contract is never limited to the written instrument it is embodied in, even if there is a clear statement to that effect. The courts may always have regard to extrinsic evidence as to the parties' true intent.

In addition, when assessing the true intent of the parties which is authoritative for the content of the agreement in the first place, the court may consider everything appropriate to show such intent. This includes in particular the following:

• the history of the conclusion of the contract, including the content of the negotiations and any correspondence and drafts in this regard (historic element);
• the circumstances of the conclusion of the contract, in particular place and time;
• the conduct of the parties before and after the conclusion of the contract (e.g., the manner in which the parties fulfil the contract);
• the purpose of the contract;
• customs and usages.

When interpreting a contract, the court has to follow certain rules. These rules serve as guidelines. They include the following:

• good faith: most importantly, the court has to construe a contract based on the principles of good faith;
• relevant time: contracts have to be interpreted ex tunc, meaning that the circumstances as they existed at the time of the conclusion of the contract are decisive;
• prohibition of merely formal or grammatical interpretation: a contract may not be interpreted exclusively on the basis of its wording;
• structure and entire interpretation: the courts have to consider the structure of the contract and the entire circumstances when interpreting a contract;
• interpretation in conformity with the law: deviations from the codified law should be interpreted restrictively;
• in case of doubt: if there are several possible interpretations, the court should chose the alternative (a) which allows the contract to survive, (b) which favours the position of the party that did not formulate the respective clause and (c) which burdens the debtor least (contentious).

Objective interpretation: Principle of trust ("Vertrauensprinzip")

The position, pursuant to which the subjective common true intent of the parties prevails over the objectively declared intent, is reversed where there is no true common intent of the parties.

In cases of divergence, the parties' intentions as expressed and declared (and not their interior perception thereof) are authoritative for the determination of whether a contractual agreement has been reached and what is its content. This means that any expression and declaration by one party of its intent must not be interpreted subjectively (according to their personal understanding of their own declaration). Decisive is rather the interpretation which the other party and addressee was entitled to give to the declaration under the actual circumstances in good faith. It is neither the interior (subjective) intention of the declaring party nor the wording of the declaration, but the meaning that the (presumably honest and reasonable) addressee may give to such declaration. This is even true in cases of error in declaration or defective transmission. The meaning of the declaration as the addressee understood it prevails over the true intent of the declaring party. The consequence of this concept is that there may be a deemed consensus even if the true intent of the parties is not identical (normative consensus; "normativer Konsens").

This objective interpretation of contract is based on the principle of trust ("Vertrauensprinzip"). According to this principle, statements of the parties are to be interpreted according to their wording and context as well as the circumstances as a whole as they could and should have been understood by a third party acting in good faith. This principle of trust is supplemented by a duty of the addressee of a declaration to take into account any facts identifiable from the circumstances in order to identify an error in the declaration of the declaring party and in order to correctly and fully understand the declaring party's declaration according to their true intent. Furthermore, if the declaration of a party as understood by the addressee in good faith deviates substantially from its true intent, the statutory rules for cases of error (Art. 23 CO) provide for remedies.

When applying an objective interpretation of a contract, the courts will have regard to the four main elements of contract interpretation mentioned before, namely the wording, the history, the systematics construction and the purpose of a contract. It has to be noted, however, that the conduct of the parties after the conclusion of the contract (which is often relevant for determining what they actually intended) is not relevant for the objective interpretation of a contract.

We have also published a podcast episode on this topic, in which we briefly summarise all the essentials about the interpretation of contracts. If you have any questions, please do not hesitate to contact our team.

Other articles in the series:

• The essentials of Swiss contract law: Formation of Contracts (no. 1)
• The essentials of Swiss contract law: Limitation of Liability (no. 3)
• The essentials of Swiss contract law: Contractual Penalties (no. 4)
• The essentials of Swiss contract law: Termination for Cause (no. 5)
• The essentials of Swiss contract law: Incorporation of General Terms and Condition (no. 6)
• The essentials of Swiss contract law: Liability for breach of contract (no. 7)
• The essentials of Swiss contract law: Default (no. 8)
• The essentials of Swiss contract law: Rescission of Contracts (no. 9)

---

Turkish version

No. 2: Sözleşmenin Yorumlanması

Bu blog serisi, İsviçre sözleşme hukukunun temel unsurlarına kısa ve öz bir genel bakış sunmaktadır.

Giriş

Taraflar bir sözleşme akdederken, genellikle – en azından sübjektif olarak – üzerinde anlaşılan şartların her iki taraf için de açık olduğu ve her iki tarafın da sözleşmede kullanılan terimlere aynı anlamı yüklediği izlenimine sahiptirler. Ancak, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ifası sırasında, taraflar bazen sözleşmede kullanılan bir terimin farklı anlamlara gelebileceğini veya belirli bir konuda aslında farklı görüşlere sahip olduklarını fark ederler. Bu durumlarda, sözleşmenin nasıl yorumlanması gerektiği sorusu ortaya çıkar. İsviçre hukuku, bu konuda bir hiyerarşi içinde uygulanan çeşitli yaklaşımlar sunmaktadır.

Sübjektif Yorum: Tarafların Gerçek İradesi

İsviçre Borçlar Kanunu'nun ("İBK") 18. maddesinin 1. fıkrası, sözleşmelerin yorumlanmasını düzenler. Bu maddeye göre, bir sözleşmenin hem şekli hem de içeriği açısından belirleyici olan unsur, tarafların hata sonucu veya sözleşmenin gerçek niteliğini gizlemek amacıyla kullandıkları yanlış bir ifade veya anlatım tarzı değil, tarafların karşılıklı olarak üzerinde anlaştıkları gerçek iradeleridir. Bu nedenle, bir sözleşmenin lafzı – açık olsa bile – bir mahkemenin iki taraf arasındaki bir anlaşmanın gerçek içeriğini belirlemesi gerektiği durumlarda tek belirleyici unsur değildir. Mahkemeler daha ziyade, tarafların sözleşmeyi akdettikleri andaki gerçek iradelerini tespit etmeye çalışırlar.

Tarafların gerçek iradesini değerlendirirken, mahkemeler farklı yorum yöntemleri uygularlar. (aşağıya bakınız). Maddi olgular bakımından, tarafların davranışları, müzakerelerin çeşitli aşamaları, sözleşmenin önceki taslakları ve ilgili davaya özgü diğer maddi olgular başta olmak üzere her bir somut olayın koşullarını dikkate alırlar. Mahkemeler sözleşmeleri genel olarak, geçerliliklerini ve icra edilebilirliklerini koruyacak şekilde yorumlama eğilimindedir ("favor negotii"). Mahkemeler, ilgili faaliyet alanında ve/veya sözleşmenin kurulduğu ya da ifa edileceği yerde mevcut olan ticari teamüller ve âdetleri dikkate alabilirler.

Sözleşme Yorumunun Dört Ana Unsuru

İsviçre hukukunda hukuki metinlerin yorumlanmasına ilişkin klasik yaklaşıma göre, dikkate alınması gereken dört unsur bulunmaktadır: sözleşmenin (1) lafzı, (2) sistematiği, (3) amacı ve (4) geçmişi. En azından teoride, bu dört unsurun hepsi eşit öneme sahiptir, ancak uygulamada, sözleşmenin lafzı, özellikle açık bir şekilde kaleme alınmış olduğu hallerde her zaman bir tür başlangıç noktası olarak kabul edilir.

Klasik yöntem esas olarak kanunların yorumlanmasında uygulanır. Sözleşme yorumuna ilişkin modern yaklaşımlar, dikkate alınması gereken unsurların yukarıda belirtilen şekilde sınıflandırılmasından kaçınır. Bu yaklaşımlar, bir sözleşmenin lafzının başlangıç noktası olması gerektiğini ortaya koyar.

Lafzî yorum, kelimelerin genel kullanımına dayanmalıdır. Ancak, sözleşmenin tüm taraflarının aşina olması durumunda, taraflarca bazı kelimelerin, belirli bir mesleğe veya çevreye özgü dilin ya da teknik hukuki dilin bireysel kullanımı yorumlamada dikkate alınabilir. Lafzî yorum yalnızca kelimelerin kendisiyle sınırlı kalmamalı; kelimelerin bağlamdaki ve sözleşmenin genel yapısındaki konumunu da gözetmelidir (sözleşme yorumunun sistematik unsuru). Sözleşmenin yorumu – kanunların yorumunda olduğu gibi – hiçbir durumda sözleşmenin lafzıyla sınırlı değildir. Bir sözleşmenin açık lafzının bağlayıcı olacağına dair böyle bir kural yoktur.

Anglo-Amerikan hukukundan gelen "parol evidence rule" (sözlü delil yasağı) İsviçre hukukunda mevcut değildir. Dolayısıyla, bir sözleşmenin içeriği, bu yönde açık bir beyan olsa dahi, asla içinde yer aldığı yazılı belgeyle sınırlı değildir. Mahkemeler, tarafların gerçek iradesine ilişkin olarak her zaman harici delilleri dikkate alabilirler.

Ayrıca, mahkeme, sözleşmenin içeriği bakımından öncelikli olarak belirleyici unsur olan tarafların gerçek iradesini tespit ederken, bu iradeyi ortaya koymaya elverişli her hususu göz önünde bulundurabilir. Bu hususlar, özellikle aşağıdakileri içerir:

• müzakerelerin içeriği ve bu konudaki yazışmalar ve taslaklar da dahil olmak üzere sözleşmenin kuruluş geçmişi (tarihsel unsur);

• sözleşmenin akdedildiği yer ve zaman gibi koşullar;

• tarafların sözleşmenin akdinden önceki ve sonraki davranışları (örneğin, tarafların sözleşmeyi ifa etme şekli);

• sözleşmenin amacı;

• ticari teamüller ve âdetler.

Mahkeme bir sözleşmeyi yorumlarken belirli kurallara uymak zorundadır. Bu kurallar yol gösterici niteliktedir. Bu kuralların arasında şunlar yer alır:

• dürüstlük kuralı: en önemlisi, mahkeme bir sözleşmeyi dürüstlük kuralı ilkelerine dayanarak yorumlamak zorundadır;

• ilgili zaman: sözleşmeler "ex tunc" (geçmişe etkili) olarak yorumlanmalıdır, yani sözleşmenin akdedildiği anda mevcut olan koşullar belirleyicidir;

• sadece şekle veya gramere dayalı yorum yasağı: bir sözleşme sadece lafzına dayanılarak yorumlanamaz;

• yapı ve bütünsel yorum: mahkemeler bir sözleşmeyi yorumlarken sözleşmenin yapısını ve tüm koşulları dikkate almak zorundadır;

• kanuna uygun yorum: yazılı hukuktan sapmalar dar yorumlanmalıdır;

• şüphe halinde: birden fazla olası yorum söz konusuysa, mahkeme (a) sözleşmenin ayakta kalmasını sağlayan, (b) ilgili maddeyi kaleme almayan tarafın lehine olan ve (c) borçluyu en az yükümlülük altına sokan yorumu (tartışmalı) seçmelidir.

Objektif Yorum: Güven İlkesi ("Vertrauensprinzip")

Tarafların sübjektif ortak gerçek iradesinin objektif olarak beyan edilen iradeye üstün geldiği yönündeki kural, tarafların gerçek bir ortak iradesinin bulunmadığı durumlarda tersine döner.

Farklılık durumlarında, bir sözleşme mutabakatına varılıp varılmadığının ve içeriğinin ne olduğunun belirlenmesinde, tarafların (içsel algıları değil) ifade ve beyan ettikleri iradeleri belirleyicidir. Bu, bir tarafın iradesine ilişkin herhangi bir ifade ve beyanın sübjektif olarak (kendi beyanlarına ilişkin kişisel anlayışlarına göre) yorumlanmaması gerektiği anlamına gelir. Burada belirleyici olan, diğer tarafın ve beyanın muhatabının somut koşullar altında dürüstlük kuralı çerçevesinde beyanı nasıl yorumlayabileceğidir. Beyanda bulunan tarafın içsel (sübjektif) niyeti ya da beyanın lafzı değil, aksine (dürüst ve makul olduğu varsayılan) muhatabın bu beyana verebileceği anlamdır. Bu durum, beyan hatası veya hatalı iletim durumlarında dahi geçerlidir. Muhatabın anladığı şekliyle beyanın anlamı, beyanda bulunan tarafın gerçek iradesine üstün gelir. Bu ilkenin sonucu olarak, tarafların gerçek iradelerinin örtüşmediği hallerde dahi bir mutabakatın varlığı kabul edilebilir (normatif mutabakat; "normativer Konsens").

Sözleşmenin bu objektif yorumu, güven ilkesine ("Vertrauensprinzip") dayanır. Bu ilkeye göre, tarafların beyanları, ortaya koydukları lafız ve bağlamın yanı sıra, dürüstlükle hareket eden bir üçüncü kişinin anlayabileceği ve anlaması gerektiği şekliyle bir bütün olarak koşullar doğrultusunda yorumlanmalıdır. Bu güven ilkesinin tamamlayıcı unsuru; beyanda bulunan tarafın beyanındaki hatayı tespit etmek ve bu beyanı söz konusu tarafın gerçek iradesine uygun olarak doğru ve eksiksiz şekilde anlamak için beyanın muhatabının koşullardan çıkarılabilecek her türlü maddi olguyu gözetme yükümlülüğüdür. Ayrıca, bir tarafın beyanı, muhatabın dürüstlük kuralına göre anladığı şekliyle gerçek iradesinden önemli ölçüde sapıyorsa, hata durumlarına ilişkin yasal düzenlemelerde (İBK Madde 23) çözüm yolları öngörülür.

Mahkemeler, bir sözleşmenin objektif yorumunu uygularken daha önce bahsedilen sözleşme yorumunun dört ana unsurunu, yani sözleşmenin lafzı, geçmişi, sistematik yapısı ve amacını göz önünde bulunduracaktır. Ancak, tarafların sözleşmenin akdinden sonraki davranışlarının (bu çoğu zaman tarafların gerçekte neyi amaçladıklarını belirlemek açısından önem taşır) sözleşmenin objektif yorumu için önemli olmadığını belirtmek gerekir.

Bu konu hakkında ayrıca sözleşmenin yorumlanması ile ilgili tüm temel bilgileri özetlediğimiz bir podcast bölümü yayınladık. Herhangi bir sorunuz olması halinde, ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Authors: Selim Marasco-Keller, Christian Oetiker